Rozwijanie i utrzymywanie kontroli postawy i ruchu jest koniecznym warunkiem optymalnego działania. Układ nerwowy, mięśniowy i powięziowy ma kluczowe znaczenie w rozwijaniu i utrzymywaniu kontroli postawy i ruchu. Kontrola statyczna i dynamiczna postawy i ruchu zależy od układu tkanki łącznej, w celu utrzymania integralności strukturalnej pozycji ciała. Jednak to, co łączy i jednoczy cały system tkanki łącznej, to niezwykle złożona i integralna tkanka znana jako powięź. System powięziowy jest zintegrowany z każdym pojedynczym systemem w ciele. Linie powięzi łączą mięśnie szkieletowe, tworząc w ten sposób ciągłe mięśnie powięziowe (mięśnie i ich powięź) w całym ciele. Połączenia mięśniowo-powięziowe specyficznie łączą obszary ciała i są odpowiedzialne za utrzymywanie postawy, kontrolowanie pozycji ciała oraz za wytwarzanie płynnego i skoordynowanego ruchu. Dodatkowo, dzięki tym połączeniom mięśniowo-powięziowych, powięź może przenosić, przekierowywać i tłumić siłę w całym ciele. Podczas gdy mięśnie są kierowcami, powięź odpowiednio kieruje te siły przez całe ciało.

Tensegrity opisuje strukturę zawierającą zmienne obszary napięcia i sztywności. Zatem struktura, która posiada tensegrity, jest zarówno zdolna do dostosowywania się, jak i odporna na odkształcenia. Ciało ludzkie jest przykładem tego modelu, w którym system mięśniowo-powięziowy służy jako generator napięcia i łączy się ze sztywnymi dźwigniami (kośćmi). Dokładniej, tensegrity umożliwia utrzymanie postawy wyprostowanej i płynnego, skoordynowanego ruchu. Kiedy tensegrity ulega pogorszeniu w wyniku urazu, stanu zapalnego, zaburzeń równowagi mięśniowej itp., Układ nerwowy kompensuje poprzez znaczne zwiększenie aktywności mięśni, aby pomóc w utrzymaniu kontroli postawy i ruchu. Te kompensacje prowadzą do nieskutecznych strategii i są bezpośrednią przyczyną zmian posturalnych i dysfunkcji ruchowej. Poprzez czuciowe i kurczliwe elementy powięzi mają bezpośredni wpływ na postawę i ruch.

Głęboki układ mięśniowo-powięziowy (DMS) składa się z głębszych mięśni położonych blisko kości i stawów. Badania wykazały, że głębokie, odcinkowe mięśnie, które tworzą DMS (w tym poprzeczne mięśnie brzucha, wieloczynnikowe, dna miednicy i przepona) działają w sposób posuwowy naprzód, przesuwają się o milisekundy przed ruchem, aby zapewnić stabilizację stawów. Natomiast powierzchowny układ mięśniowo-powięziowy (SMS) składa z powierzchownych mięśni, tworzących dłuższe łańcuchy, które są przede wszystkim odpowiedzialne za ruch tułowia i kończyn, co jest wymagane do generowania wyższych poziomów siły.

Aby uzyskać płynną, skoordynowaną i bezwysiłkową kontrolę postawy i ruchu, musi istnieć równowaga między DMS i SMS. Synergia między głębokim i powierzchownym układem mięśniowo-powięziowym pozwala na właściwe wyrównanie i centrowanie stawów, trójwymiarowy oddech i optymalne poziomy kontroli postawy i ruchu wymagane do osiągnięcia aktywności funkcjonalnej. Kiedy osiąga się równowagę między głębokimi i powierzchownymi układami mięśniowo-powięziowymi, postawa i ruch będą gładkie, skoordynowane i wydajne. Gdy pojawia się nierównowaga między systemami, zwiększa się prawdopodobieństwo opracowania kompensacyjnych strategii postawy lub ruchu.

Gdy nastąpi hamowanie głębokiego układu mięśniowo-powięziowego po urazie, osoba przyjmie strategię kompensacyjną i zwiększy aktywność powierzchniowego układu mięśniowo-powięziowego. Ta nierównowaga zmienia ustawienie stawów, zwiększa napięcie mięśniowo-powięziowe, a także bezpośrednio przyczynia się do wielu typowych problemów postawy i nieoptymalnych wzorców ruchowych. Stopniowo, te problemy postawy i nieoptymalne wzorce ruchów zmieniają się w przewlekłe ograniczenia mięśniowo-powięziowe, wspólne zwyrodnienie i ból.

Badania wykazały, że osoby z przewlekłym bólem krzyża (CLBP) mają tendencję do nadmiernego rekrutowania mięśni kręgosłupa w większym stopniu, a także mają dłuższy czas rozluźnienia mięśni po aktywacji w porównaniu z osobami kontrolnymi bez bólu. Dodatkowo, występuje tendencja do zagęszczania powięzi piersiowo-lędźwiowej u osób z CLBP w porównaniu z osobami bez bólu. Te zmiany w aktywności mięśni i przebudowie tkanek są częstymi problemami u pacjentów, którzy cierpią na przewlekłe napięcie lub ból. Osoby te rekompensują brak skutecznej strategii głębokiej kontroli mięśniowo-powięziowej poprzez nadużywanie SMS-ów do prostych codziennych zadań. Następnie, nieoptymalne strategie prowadzą do nieefektywności i kompensacji, prowadząc ostatecznie do wielu powszechnych dysfunkcji postawy i ruchu.

Autor: 

Magdalena Wiśniewska

Źródło:

http://www.ptonthenet.com/articles/the-functional-role-of-fascia-in-posture-and-movement-part-1-3871