W myśl tego, iż kluczem każdej budowli są solidne fundamenty chciałbym wrócić do podstaw takich nauk jak anatomia, fizjologia czy patofizjologia aby przypomnieć aspekty, które wydają się ważne w trakcie pracy terapeutycznej. Dzisiejszym tematem będą rodzaje mięśni pod kątem ich funkcji.

Można ja podzielić na dwa rodzaje fazowe i toniczne, gdzie w takim podziale przyporządkowanie do konkretnej z grup jest związane z ich budową, a dokładnie zawartością włókien szybko- i wolnokurczliwych. Oczywiści w każdym z mięśni są oba rodzaje tych włókien jednak zawsze jeden  ich typów będzie miał charakter przeważający i dominujący co zdeterminuje także ich funkcję. Ilość każdego rodzaju włókien może być ponadto modyfikowana w zależności jak dany mięsień jest wykorzystywany.

Mięsnie fazowe

Ten rodzaj mięśni charakteryzuje się dominacją włókien szybkokurczliwych, które pracują w stale wystarczającej dystrybucji tlenu czyli aerobowo i szybko się męczą po nagłym wysiłku. Aby zapamiętać łatwo tę klasyfikację to można sobie skojarzyć nazwę mięśni fazowych jako te mięśnie, które muszą wykonać jakąś fazę (czynność). Można je nazwać też mięśniam dynamicznymi. Będą zatem wykonawcami niejako świadomych ruchów czyli wtedy gdy zdecydujemy się na świadomie na wykonanie jakiejś „fazy” / ruchu. Trzeba jednak dodać, że mięśnie fazowe mogą czasem wykonywać pracę swoich kolegów z drugiej grupy czyli mięśni tonicznych, a  dzieje się tak wtedy gdy dochodzi do jakiegoś dysbalansu posturalnego. Ta sytuacja może działać w obie strony. Taka sytuacja niesie za sobą oczywiście konsekwencję gdyż wykonywanie pracy za kogoś (w tym przypadku za mięśnie, które powinny wykonywać tę pracę) jest prostą drogą do przeciążeń, stanów przemęczenie, stanów zapalnych. Mięśnie fazowe w przypadku napięcia i przeciążenia są neurologicznie hamowane i prowadzi to do ich osłabienia.

Przykładami mięśni fazowych są: prosty brzucha, obszerny boczny i przyśrodkowy, ró1)noległoboczny, prostownik grzbietu cz. TH, trójgłowy ramienia, pośladkowy średni i wielki

Mięśnie toniczne

Ten rodzaj mięśni charakteryzuje się dominacją włókien wolnokurczliwych, które mogą działać w niedostatecznej dystrybucji tlenu czyli anaerobowo, a to znaczy, że mogą działać długo, bez zmęczenia jednak z małą intensywnością. Skoro mogą długo działać to jasnym jest, że będą to te mięśnie, które odpowiedzialne są za postawę i łatwo zapamiętać, że mięśnie toniczne to także posturalne. Innym skojarzeniem może być to, że toniczne odpowiedzialne są za długie utrzymywanie stałego tonusu i stabilizację, a więc takiego, który pozwoli na zachowanie postawy/ postury. Można je nazwać mięśniami statycznymi. Te mięśnie w przeciwieństwie do fazowych działają poza naszą świadomością w ciągu dnia i wykonują ogromną pracę, która ma na celu zachowanie postawy i utrzymać nas w polu grawitacyjnym. Mięśnie posturalne/toniczne w przypadku napięcia będą reagowały skróceniu co także jest odwrotną reakcją aniżeli fazowe.

Przykładami mięśni tonicznych są: Żwacz, skroniowy, biodrowo-lędźwiowy, trójgłowy łydki, kulszowo-goleniowe, prostownik grzbietu odc. L i S.

Autor:

Rafał Uryzaj